Wywiad udzielony gazecie.pl\/weekend w 2021 roku (fragmenty)<\/p>\n\n\n\n
Anna Kalita14.12.2021<\/p>\n\n\n\n
Pani przez ca\u0142e zawodowe \u017cycie zajmowa\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi w\u0142a\u015bnie dzie\u0107mi rozwodz\u0105cych si\u0119 rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zacznijmy od tego, \u017ce mamy r\u00f3\u017cne przyczyny rozwod\u00f3w, ale najcz\u0119\u015bciej s\u0105 nimi przemoc, alkoholizm oraz zdrada. To w takich, emocjonalnie bardzo trudnych, sytuacjach ludzie postanawiaj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwo rozwi\u0105za\u0107. Cz\u0119sto przygotowuj\u0105 si\u0119 do tego d\u0142u\u017cszy czas, rozwa\u017caj\u0105 za i przeciw, czasem pr\u00f3buj\u0105 terapii, kt\u00f3ra nie zawsze ma szans\u0119 si\u0119 powie\u015b\u0107. Wi\u0119c jest rozw\u00f3d. I to w\u0142a\u015bnie procs rozwodowy kt\u00f3ry u nas, w Polsce, ju\u017c teraz trwa latami jest bardzo stresuj\u0105cy, nerwowy i trudny. Nie ka\u017cdy chce lub ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzysta\u0107 z pomocy specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy przez ten rozw\u00f3d zar\u00f3wno przeprowadz\u0105 osoby doros\u0142e, jak i dzieci, wi\u0119c w rezultacie wszem, mog\u0105 to by\u0107 sytuacje bardzo trudne. Ale nie sam rozw\u00f3d jest tego przyczyn\u0105, tylko to, co si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego dzieje Poda\u0142a pani trzy g\u0142\u00f3wne przyczyny rozwodu: przemoc, alkoholizm, zdrada. W\u0142a\u015bnie w tej kolejno\u015bci wyst\u0119puj\u0105 najcz\u0119\u015bciej? R\u00f3\u017cnie to bywa\u0142o w r\u00f3\u017cnych czasach, ale na pewno to s\u0105 podstawowe przyczyny. Pozwy cz\u0119\u015bciej sk\u0142adaj\u0105 kobiety, poniewa\u017c s\u0105 ofiarami przemocy. M\u0119\u017cczy\u017ani cz\u0119\u015bciej s\u0105 uzale\u017cnieni. W przypadku zdrady p\u0142e\u0107 nie gra roli. Natomiast wracaj\u0105c do tego, co pani powiedzia\u0142a\u2026 \u2026\u017ce rozw\u00f3d to jest dla dziecka druga trauma po \u015bmierci rodzica? Kiedy mamy do czynienia z problemem alkoholowym, kt\u00f3ry rujnuje \u017cycie psychiczne ca\u0142ej rodziny, czy z przemoc\u0105 wobec matki albo matki i dzieci, to dla nich rozw\u00f3d jest ulg\u0105! Pani by\u0142a mediatork\u0105 s\u0105dow\u0105. Jak to wygl\u0105da od \u015brodka? Mediacja jest niezwykle wyczerpuj\u0105ca emocjonalnie i dla mediatora, i dla os\u00f3b, kt\u00f3re mediuj\u0105. Emocje si\u0119gaj\u0105 niestety zenitu i osobom mediuj\u0105cym czasem trudno jest utrzyma\u0107 zar\u00f3wno spok\u00f3j, jak i kultur\u0119 i dobre ch\u0119ci. Nieraz by\u0142o te\u017c tak, \u017ce jedna strona chcia\u0142a mediowa\u0107, ale druga torpedowa\u0142a mediacje, poniewa\u017c one jej wcale nie by\u0142y na r\u0119k\u0119. Nie twierdz\u0119, \u017ce tu nie ma szans na powodzenie, jednak w sytuacjach, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142am przemocy domowej, alkoholizmu to jest bardzo trudne, a przede wszystkim obie strony musz\u0105 tego chcie\u0107.Wr\u00f3\u0107my do sytuacji dziecka podczas rozwodu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak to winne? Bo by\u0142y niegrzeczne, a gdyby by\u0142y grzeczne, toby ten drugi rodzic nie zostawi\u0142\u2026 nas! Bo tak cz\u0119sto s\u0142ysz\u0105: „On nas zostawi\u0142”.Przyczyn\u0105 nieszcz\u0119\u015bcia dzieci by\u0142o to, \u017ce ich rodzice nie potrafili w normalny spos\u00f3b rozwi\u0105za\u0107 sytuacji oko\u0142orozwodowej. Dla dziecka sam wyrok rozwodowy tak naprawd\u0119 nic nie znaczy. Istota tkwi w tym, czy ono ma poczucie, \u017ce wci\u0105\u017c ma dwoje rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy je kochaj\u0105: mieszkaj\u0105 osobno, ale \u017cyj\u0105 w harmonii i wspieraj\u0105 si\u0119 w jego wychowywaniu.Wszystko jest kwesti\u0105 wyja\u015bnienia dziecku, co si\u0119 dzieje, bior\u0105c oczywi\u015bcie pod uwag\u0119 etap rozwoju emocjonalnego, na jakim ono jest, bo inaczej si\u0119 rozmawia z trzy-, pi\u0119cio- i 16-latkiem. S\u0105 na przyk\u0142ad bajki terapeutyczne, kt\u00f3re ucz\u0105, \u017ce mimo i\u017c rodzice si\u0119 rozwodz\u0105, to zawsze b\u0119d\u0105 rodzicami i w tej kwestii nic si\u0119 nie zmieni. Dziecko mo\u017cna m\u0105drze przeprowadzi\u0107 przez rozw\u00f3d, tylko trzeba tego chcie\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mia\u0142am sytuacje, \u017ce i 10 lat! Wi\u0119c je\u015bli ten czas ma si\u0119 jeszcze wyd\u0142u\u017cy\u0107, ja sobie naprawd\u0119 nie wyobra\u017cam, jak pokaleczeni wyjd\u0105 z tego i doro\u015bli, i dzieci. Powiedzia\u0142a pani, \u017ce niedopuszczalne jest m\u00f3wienie dziecku, \u017ce ojciec zdradzi\u0142. Ale przecie\u017c koniec ko\u0144c\u00f3w ono musi si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce tata si\u0119 zwi\u0105za\u0142 z kim\u015b innym? Oczywi\u015bcie, tylko pytanie, jak mu to przeka\u017cemy. S\u0142owa maj\u0105 bardzo du\u017ce znaczenie. Je\u015bli powiemy, \u017ce ojciec jest potworem, to w dziecku si\u0119 rodzi konflikt: kocha potwora? A potem przychodzi weekend, kiedy dziecko ma jecha\u0107 do ojca, i s\u0142yszy: „Mamusia by wola\u0142a, \u017ceby\u015b nie jecha\u0142, bo b\u0119dzie taka samotna”. Powinno by\u0107 jak w samolocie: najpierw to rodzic zak\u0142ada mask\u0119, \u017ceby m\u00f3c ochroni\u0107 dziecko! Wi\u0119c niech ta matka zrobi sobie porz\u0105dek z emocjami i dopiero rozmawia z dzie\u0107mi, bo inaczej b\u0119dzie je wci\u0105ga\u0142a w sw\u00f3j problem. Emocje tej kobiety s\u0105 zrozumia\u0142e, ale nie mog\u0105 by\u0107 usprawiedliwieniem na zasadzie: skoro ja jestem skrzywdzona i wiem, \u017ce on kocha dzieci, to niech zobaczy, co to znaczy cierpie\u0107. Bo to jest te\u017c krzywdzenie dzieci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chyba \u017ce s\u0105 tak zniszczone psychicznie, \u017ce nie potrafi\u0105 samodzielnie my\u015ble\u0107! Cz\u0119sto rodzic manipuluje dzieckiem do tego stopnia, \u017ce ono w zasadzie nie ma swojej osobowo\u015bci, swojej psychiki, tylko jest totalnie zwi\u0105zane emocjonalnie z rodzicem i od niego zale\u017cne. Jednak je\u015bli jako doros\u0142y cz\u0142owiek si\u0119 od niego wyzwoli, to owszem, ma pretensje. I jest to dla takiego cz\u0142owieka tragedia, poniewa\u017c rodzica kocha, ale jednocze\u015bnie ma poczucie, \u017ce zosta\u0142o przez niego skrzywdzone.Wszystko, o czym m\u00f3wi\u0119, to jest na pewno du\u017ca trauma dla dziecka i p\u00f3\u017aniej dla doros\u0142ego cz\u0142owieka. Nie sam rozw\u00f3d, ale proces, kt\u00f3ry zamienia si\u0119 w wojn\u0119. Przed\u0142u\u017canie go mo\u017ce spowodowa\u0107 tylko to, \u017ce wszyscy uczestnicy tego dramatu doznaj\u0105 jeszcze wi\u0119kszych cierpie\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bo\u017cena Jakubowska. <\/strong>Psycholo\u017cka s\u0105dowa i rodzinna, klinicystka, absolwentka Wydzia\u0142u Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Ma 45-letni sta\u017c pracy zawodowej, w tym 30 lat jako bieg\u0142a psycholog s\u0105dowa. Uko\u0144czy\u0142a studia podyplomowe w SWPS na wydziale Negocjacje i Mediacje oraz szereg specjalistycznych kurs\u00f3w i szkole\u0144. Prowadzi\u0142a mediacje rodzinne. Przez kilka lat pracowa\u0142a na oddziale psychiatrii dzieci\u0119cej Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz w M\u0142odzie\u017cowym Telefonie Zaufania. Wywiad udzielony gazecie.pl\/weekend w 2021 roku (fragmenty) \u201cSyndrom doros\u0142ych dzieci rozwiedzionych rodzic\u00f3w? „Wytw\u00f3r publicystyczny, nie naukowy” Anna Kalita14.12.2021 Dla dziecka sam wyrok rozwodowy nic nie znaczy. To proces rozwodowy, kt\u00f3ry w Polsce ju\u017c teraz trwa latami i jest bardzo stresuj\u0105cy, nerwowy i trudny. Je\u015bli ma si\u0119 jeszcze wyd\u0142u\u017cy\u0107, nie wyobra\u017cam sobie, jak pokaleczeni wyjd\u0105 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":"","footnotes":""},"class_list":{"0":"post-181","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"entry"},"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":195,"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/181\/revisions\/195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bozenajakubowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Dla dziecka sam wyrok rozwodowy nic nie znaczy. To proces rozwodowy, kt\u00f3ry w Polsce ju\u017c teraz trwa latami i jest bardzo stresuj\u0105cy, nerwowy i trudny. Je\u015bli ma si\u0119 jeszcze wyd\u0142u\u017cy\u0107, nie wyobra\u017cam sobie, jak pokaleczeni wyjd\u0105 z tego i doro\u015bli, i dzieci – m\u00f3wi psycholo\u017cka Bo\u017cena Jakubowska, kt\u00f3ra przez blisko 30 lat by\u0142a bieg\u0142\u0105 s\u0105dow\u0105.
<\/em><\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119tam doskonale, jak na pocz\u0105tku lat 90. biegli, gdy s\u0105d ich pyta\u0142, czy rozw\u00f3d nie zaszkodzi dobru dziecka, potrafili rekomendowa\u0107, by rozwodu nie dawa\u0107, bo dziecko b\u0119dzie „na ca\u0142e \u017cycie okryte ha\u0144b\u0105”. I to w sytuacjach, w kt\u00f3rych dochodzi\u0142o do przemocy, by\u0142 alkoholizm, ojcowie byli totalnie zdegenerowani. Je\u015bli tak si\u0119 podchodzi do tematu, to rzeczywi\u015bcie potem dzieci maj\u0105 potworn\u0105 traum\u0119, czuj\u0105 wstyd, a w \u015brodowisku s\u0105 traktowane jako gorsze. Spotka\u0142am si\u0119 wielokrotnie z twierdzeniem, \u017ce rozw\u00f3d to jest druga najwi\u0119ksza trauma, jak\u0105 mo\u017cna prze\u017cy\u0107. Najgorsza zaraz po \u015bmierci najbli\u017cszej osoby. Oczywi\u015bcie, \u017ce sytuacja rozwodowa mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 przer\u00f3\u017cne problemy emocjonalne zar\u00f3wno u dziecka, jak i u os\u00f3b rozwodz\u0105cych si\u0119.
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Dzieci si\u0119 wtedy z niego ciesz\u0105! Zasadniczy problem jest taki, \u017ce kulturalny rozw\u00f3d jest w Polsce bardzo rzadkim zjawiskiem. Przewa\u017cnie jedna ze stron go nie chce i si\u0119 na niego nie godzi, wi\u0119c dokonuje r\u00f3\u017cnych rozgrywek, w kt\u00f3re w\u0142\u0105cza dzieci. Rozw\u00f3d staje si\u0119 walk\u0105 zar\u00f3wno na arenie s\u0105dowej, jak i domowej.
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Jak m\u00f3wi\u0142am, bardzo cz\u0119sto to jest wojna, a dzieci s\u0105 w ni\u0105 anga\u017cowane. W\u0142\u0105czane w „koalicj\u0119” z\u0142o\u017con\u0105 z rodziny, s\u0105siad\u00f3w i znajomych przeciwko drugiemu rodzicowi, kt\u00f3rego ta „koalicja” chce zniszczy\u0107. Bardzo cz\u0119sto spotyka\u0142am sytuacje, kiedy dziecko wr\u0119cz mia\u0142o polecenie, by zbiera\u0107 haki na drugiego rodzica czy na przyk\u0142ad ma nowego partnera. Dziecko by\u0142o perfidnie wykorzystywane przez matk\u0119 czy ojca do ich cel\u00f3w, a jego wi\u0119\u017a z drugim rodzicem by\u0142a w spos\u00f3b \u015bwiadomy lub pod\u015bwiadomy niszczona.
Cz\u0119sto motywem jest zemsta. Pojawia si\u0119 straszenie: „Zabior\u0119 ci dziecko”. W jakim stanie psychicznym przychodzi\u0142y do pani gabinetu dzieci rozwodz\u0105cych si\u0119 rodzic\u00f3w? By\u0142y cz\u0119sto bardzo zaburzone emocjonalnie, poniewa\u017c zosta\u0142y tak nastawione, \u017ce rozw\u00f3d to jest koniec \u015bwiata. Doro\u015bli w\u0142\u0105czali je w swoje sprawy, m\u00f3wili im na przyk\u0142ad o zdradach, co jest rzecz\u0105 niedopuszczaln\u0105. Mia\u0142y wi\u0119c bardzo negatywny stosunek do tego drugiego, zdradzaj\u0105cego, rodzica, kt\u00f3rego obraz zosta\u0142 zniszczony. A nieraz uwa\u017ca\u0142y, \u017ce by\u0142y temu rozwodowi winne.
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>M\u00f3wi\u0142a pani, \u017ce dzi\u015b walki w s\u0105dach trwaj\u0105 latami. To znaczy jak d\u0142ugo?
<\/p>\n\n\n\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Po latach dzieci potrafi\u0105 mie\u0107 pretensje o takie izolowanie?
<\/p>\n\n\n\n
Narracja rz\u0105du jest taka, \u017ce dobro dziecka realizuje si\u0119 w pe\u0142nej rodzinie.
Mia\u0142am do czynienia z doros\u0142ymi lud\u017ami, kt\u00f3rych rodzice si\u0119 nie rozwiedli „ze wzgl\u0119du na dobro dzieci”, i te ju\u017c doros\u0142e dzieci przychodzi\u0142y do mnie emocjonalnie pokaleczone. \u017by\u0142y w horrorze ci\u0105g\u0142ych konflikt\u00f3w, w patologii emocjonalno-spo\u0142ecznej, a w najlepszym wypadku ch\u0142odzie emocjonalnym i hipokryzji. Te osoby bardzo cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142y, \u017ce maj\u0105 pretensje do rodzic\u00f3w w\u0142a\u015bnie o to, \u017ce si\u0119 nie rozwiedli.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Ich bycie razem „dla dobra dzieci” nie przynios\u0142o \u017cadnego dobra.
M\u0142oda kobieta opowiedzia\u0142a mi, \u017ce gdy by\u0142a ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0105, wysz\u0142o na jaw, \u017ce jej ojciec zakocha\u0142 si\u0119 w innej kobiecie. Rodzice zostali razem, ale matka wiecznie wypomina\u0142a ojcu romans, a atmosfera w domu by\u0142a nie do zniesienia. Ich c\u00f3rka wyl\u0105dowa\u0142a na terapii, poniewa\u017c nie potrafi\u0142a tworzy\u0107 relacji z m\u0119\u017cczyznami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Bo przed dzieckiem nic nie da si\u0119 ukry\u0107! Je\u015bli rodzicom si\u0119 wydaje, \u017ce b\u0119d\u0105 grali role, to powinni wiedzie\u0107, \u017ce dzieci mo\u017ce tego nie zwerbalizuj\u0105 od razu, ale w doros\u0142ym \u017cyciu powiedz\u0105, co czu\u0142y i widzia\u0142y.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce najlepiej by by\u0142o, \u017ceby dziecko mia\u0142o oboje rodzic\u00f3w, ale to nie zawsze jest mo\u017cliwe. Aby nie dochodzi\u0142o w rodzinach do tragicznych sytuacji czy konflikt\u00f3w oko\u0142orozwodowych oraz by rozwodom przeciwdzia\u0142a\u0107 trzeba dzieci uczy\u0107 nawi\u0105zywania prawid\u0142owych relacji. Potrzeba zaj\u0119\u0107 warsztatowych ucz\u0105cych dzieci empatii, rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, komunikacji, tolerancji. Je\u015bli dziecko \u017cyj\u0105ce w rodzinie, w kt\u00f3rej konflikty „rozwi\u0105zuje si\u0119” za pomoc\u0105 przemocy, nie dostanie innego wzorca, to nast\u0105pi prosta transmisja pokoleniowa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142pracuje z organizacjami spo\u0142ecznymi dzia\u0142aj\u0105cymi na rzecz dzieci krzywdzonych i zaniedbywanych<\/p>\n\n\n\n
Anna Kalita.<\/strong> Absolwentka politologii na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim, dziennikarka. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a m.in. z „Gazet\u0105 Wyborcz\u0105” Wroc\u0142aw, „Dziennikiem Polska-Europa-\u015awiat” i „Dziennikiem Gazet\u0105 Prawn\u0105” oraz „UWAG\u0104!” TVN. W 2016 r. nominowana do Grand Press w kategorii dziennikarstwo \u015bledcze za materia\u0142 „Tu nie ma sprawiedliwo\u015bci”, o krzywdzie chorych na alzheimera podopiecznych domu opieki, a w 2019 r. do Nagrody im. Teresy Tora\u0144skiej za teksty o handlu noworodkami w PRL.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"